Elektrik Mühendisliği Dergisi`nin 455. sayısının ilk bölümü, 10 Ekim`de Ankara`da düzenlenecek Emek, Barış ve Demokrasi Mitingi`nin buluşma noktası olan Tren Garı önünde yapılan katliama ilişkin haber ve açıklamalara ayrıldı. DİSK, KESK, TMMOB ve TTB`nin 10 Ekim Katliamı`na karşı ortak protestolarını; EMO`nun katliamın yaşandığı gün tepkisini ortaya koyan açıklamasını okuyabilirsiniz.
EMO 44. Dönem Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Yeşil de EMO`dan yazısında "Ankara`ya Ateş Düştü!" başlığıyla 10 Ekim Katliamı`na ilişkin duygu ve düşüncelerini üyelerle ve kamuoyu ile paylaştı. Diktatörlüğe karşı birleşik mücadelenin önemini vurgulayan Yeşil, "Ancak demokrasi güçlerinin, ortak devrimci birleşik mücadelesi diktatörlük heveslerini geriletebilir. Bunun sağlanamadığı ortamda, ne faşist saldırıları durdurulabilir, ne can güvenliğimizi koruyabiliriz, ne diktatörlük sürecine son verebiliriz, ne mesleğimizi sürdürülebiliriz, ne de tekrarlanacak seçimlerde sağlıklı sonuçlar elde edebiliriz" dedi.
Yeşil, derginin dosya konusuna da yazısında şöyle yer verdi:
"Dergimizin bu sayısında artık her alanda büyük öneme sahip olduğu kanıtlanmış olan teknoloji gelişimine ilişkin hem ülkemiz bazında hem de uluslararası düzeyde yöntem ve uygulamaları eleştirel bir perspektifle masaya yatırdık. Yaşanan katliamın ardından ülkemizin Müslüman ve bir Ortadoğu ülkesi olması üzerine yoğunlaştırılmaya çalışılan tartışmalar karşısında bu dosyanın çok anlamlı olduğunu düşünüyoruz. Türkiye`nin emperyalist güçler karşısında teknolojik gelişim açmazını aşması; ırk, din ve mezhep çatışmalarının ötesinde bilim ve akla dayalı bir yönetim sistemine geçebilmesi ‘demokrasinin` de güvencesi olacaktır."
Teknolojik Gelişim Süreçleri Masaya Yatırıldı
Dergimizin bu sayısında dosya konusunun editörlüğünü üstlenen Prof. Dr. A. Hamit Serbest`in "Editörden" yazısında "Emperyalizmin Yeni Boyutu" başlığı altında beyin göçünden fikri göç sürecine, ucuz fikir pazarı yaratma girişimlerinden Türkiye`nin fikir pazarındaki konumuna kadar kapsamlı bir değerlendirmeyi bulacaksınız. Serbest`in "Fikirlerinize sahip çıkın. Devir değişti artık! Cebinizdeki para değil, aklınızdaki fikir gidebilir!..." uyarısıyla dosyanın yazılarına geçiş yapabilirsiniz.
Dosyanın ilk yazısı ODTÜ Bilim ve Teknoloji Politikaları Araştırma Merkezi`nden Prof. Dr. Erkan Erdil ve Prof. Dr. M. Teoman Pamukçu`nun "Ar-Ge, İnovasyon ve Gelişmekte Olan Ülkelerin Rekabet Gücü Arasındaki İlişkiler" konulu çalışmasına ayrıldı. Küreselleşme süreci, doğrudan yabancı sermaye yatırımları ve ulusal siyasaların incelendiği yazıda, başarılı politikaların ortak özellikleri tek tek sıralanıyor. Ulusal inovasyon sisteminin temel unsurları da kavramsal temele oturtularak, şemalarla desteklenerek sunuluyor. Yazıda teknolojik gelişime yönelik süreçlerin uluslararası boyutu masaya yatırılırken, teknolojik gelişim ve Ar-Ge faaliyetlerinin tek başına özel sektöre bırakılamayacağının altı çizilirken, çok uluslu firmaların Ar-Ge`lerini bazı kalkınmakta olan ülkelere yaymaları gibi yeni eğilimlere de dikkat çekiliyor.
Ege Üniversitesi EBLİMTEM-TTO`dan Doç. Dr. Serdal Temel ve Prof. Dr. Fazilet Vardar Sukan tarafından hazırlanan "Ulusal Ar-Ge İnovasyon Bulmacamız ve Eksik Parçalar" çalışması da Türkiye`de destek mekanizmalarını ve özellikle teknoloji transfer ofislerini masaya yatırıyor. Üniversitelerde yaygınlaşan TTO`ların olumlu yanlarının yanı sıra aksaklıklarını da sunan bu çalışma, TTO`larla ilgili hayal kırıklığı yaşanmaması için daha bütüncül olarak planlanmış bir sistemin gerekliliği üzerinde duruyor.
EMO Basın Birimi`nden Banu Salman`ın "Teknolojik Gelişme Kaf Dağının Ardında" başlıklı yazısında ise teknolojik gelişime ilişkin tartışmalara tarihsel bir perspektifle yaklaşılırken, Avrupa Birliği`nin koşulu olarak çıkarılan "6015 sayılı Devlet Desteklerinin İzlenmesi ve Denetlenmesi Hakkında Kanun" ele alınıyor. Devlet desteklemelerine AB çıkarlarına uygunluk ve denetim getirilmesi eleştirel bir bakış açısıyla irdeleniyor.
EMO İzmir Şube Basın Birimi`nden Kahraman Yapıcı`nın hazırladığı "Dijital Ekonomide Dipteyiz!" çalışmasında, hem dünyada hem Türkiye`de teknolojik gelişim verilerle masaya yatırılıyor. Çalışmada; OECD`nin Dijital Ekonomi Görünümü 2015 Raporu`nun ve TÜİK`in "Merkezi Yönetim Bütçesinden Araştırma Geliştirme Faaliyetleri İçin Ayrılan Ödenek ve Harcamalar" verileri değerlendiriliyor. Türkiye`nin Ar-Ge`ye ayırdığı pay açısından son sıralarda yer alması; uzman oranı açısında da son sırada bulunması; enerji Ar-Ge`sinde büyük çöküş yaşanması; telekomünikasyon Ar-Ge`sinin erimesi; bunlara karşılık "kültür, eğlence, din ve kitle iletişim" alanına Ar-Ge aktarımının 2008`den 2015`e yüzde 3 bine yaklaşan rekor büyüme dikkat çekici saptamalar olarak çalışmada yer alıyor.
Türkiye`de inovasyon, Ar-Ge ve teknoloji geliştirme projelerine; finansmandan altyapıya, ticarileştirme olanağından fikirlerin birbirlerini destekleyerek yeni gelişmelerin yaratılmasına varıncaya kadar çok boyutlu destek sağlamak üzere sanal bir platform kurulmasına ilişkin yazı da özellikle Ar-Ge ve inovasyon çalışmaları yürütenlerin ilgisini çekecek. Liderlervadisi.com Platformu`nun tanıtımını içeren bu yazıyı platformun kurucu ortağı olan Metin Uçucu`nun kaleminden dergide bulacaksınız.
Makine Mühendisi Atilla Çınar`ın yazısı, ülkemiz açısından önemli dersler içeren Ha-Joon Chang tarafından yazılan ve Doç. Dr. Emin Akçaoğlu tarafından Türkçeye kazandırılan "Sanayileşmenin Gizli Tarihi" kitabına atfen hazırlanmış olup; emperyalizmin teknoloji boyutunu gözler önüne seriyor. Yine bu kitaptan E. Orhan Örücü tarafından derlenen, özellikle dosya konusu içinde bütünlüklü bir anlam ifade eden "Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması" başlıklı yazı, patent ve fikri mülkiyet rejimleri açısından gelişmiş ülkelerin izlediği çifte standardı pek çok örnekle birlikte gözler önüne seriyor.
TMMOB Makina Mühendisleri Odası Sanayi Çalışma Grubu Başkanı Yavuz Bayülken`in hazırladığı yazı "Türkiye`de sanayi, teknoloji ve Ar-Ge öncelikli sektör seçimine yönelik yüksek katma değerli ürün" sorgulaması yaparken, teknoloji hamlesi için stratejik ayakları ortaya koyuyor. Nanoteknolojinin gelişimiyle pek çok malzeme üretim alanının da Ar-Ge sürecine dahil olduğuna dikkat çeken yazıda, "Gelişmiş ülkelerde, ileri teknoloji ürünlerinin toplam imalat sanayi katma değeri içindeki payı yüzde 12-21 arasında değişmektedir. Türkiye için bu oran 2015`in altıncı ayında yalnızca yüzde 4.9`dur" bilgisi veriliyor.
Elektromekanik Sanayicileri Derneği (EMSAD) Genel Sekreteri Erdoğan Öktem`in hazırladığı "Türkiye`de Yenilenebilir Enerji Ekipmanlarının Yerli Üretimi İçin Neler Yapılabilir?" başlıklı yazısı; teknolojik gelişim tartışmasını EMO`nun mesleki alanları açısından güncel boyuta taşıyor. Yine teknolojik gelişim tartışmaları açısından ülkemiz için de güncel bir konu olan elektrikli araçlara ilişkin EMO Yönetim Kurulu Saymanı İrfan Şenlik`in "Uyuyan Devrim: Elektrikli Araçlar" yazısı da derginin ilgi çekecek yazılarından.
Dosya kapsamı dışında ise EMO Enerji Çalışma Grubu Başkanı Nedim Bülent Damar`ın hazırladığı "Dünyada Nükleer Endüstrinin Durumu" başlıklı Temmuz 2015 tarihli rapordan tablolar ve şekillerle desteklenmiş olarak nükleer bilanço bulacaksınız.
EMO Yönetim Kurulu Saymanı İrfan Şenlik`in "Sözde Mühendis Yetiştiren Fakülteler" yazısı da AKP iktidarları döneminde yaratılan yeni bir kaos olarak teknolojik fakülteleri sorununu ve gelinen aşamayı değerlendiriyor. Teknoloji fakültelerini hem öğretim elemanları hem de öğrenci kontenjanlarıyla tablo ve grafiklerle değerlendiren Şenlik, sorunun ortadan kaldırılabilmesi için teknoloji fakültelerinin kapatılıp, mühendislik fakülteleri ile birleştirilmesini öneriyor.
Kitap tanıtımları bölümümüzde EMO`nun "Thorstein Veblen: Kullanım Kılavuzu", "Yeni Nesil Fotovoltaikler" kitapları ile EMO Ankara Şubesi`nin "Enerji Planlamasının Temel İlkeleri" başlıklı panel kitapçığı ve kitaplaştırılan MİSEM Eğitim Notlarının tanıtımlarını bulacaksınız.
Derginin son sayfasındaki Fennikarikatürler Köşesi`nde Tayfun Akgül`ün Ar-Ge konusuna şirket yaklaşımının hicvini içeren karikatürü yüzünüzü güldürürken, teknolojik gelişim konusunda sizi düşündürmeye devam edecek.
Dergimizin 455. sayısının yazılarına PDF olarak aşağıdaki bağlantıdan erişebilirsiniz.
